De beurskoersen kelderden wereldwijd zoals bijna nooit tevoren. Miljarden en miljarden zijn zo in rook opgegaan. Dat leidt, niet onbegrijpelijk, ook tot de vraag wat dat betekent voor onze pensioenen hier in Nederland. En voor de bij de meeste pensioenfondsen als gevolg van de
anderhalf jaar geleden in werking getreden nieuwe Pensioenwet inmiddels in gang gezette overgang naar een andere pensioenregeling. Want al ons pensioengeld wordt nu eenmaal niet in een oude sok bewaard. Dan zou het immers met de dag minder waard worden. Ons pensioengeld wordt door pensioenfondsen belegd. In aandelen, maar ook in minder risicovolle obligaties bijvoorbeeld. Ze doen dat in Amerika, maar ook in de rest van de wereld.
Pensioenfondsen laten zich daarbij leiden door de lange termijn, omdat pensioenen nu eenmaal niet alleen vandaag maar ook over bijvoorbeeld dertig of veertig jaar nog moeten worden uitbetaald. Daardoor doen dalende beurskoersen niet meteen zoveel pijn als ze bij individuele beleggers vaak doen. Pensioenfondsen hoeven hun aandelen niet halsoverkop van de hand te doen. Ze kunnen een dollemansrit als nu uitzitten en wachten op betere tijden. In de geschiedenis zijn die ook steeds weer gekomen.
Maar gevolgen zijn er wel. In ieder geval voor de dekkingsgraden van pensioenfondsen. Die drukken de verhouding uit tussen het geld dat ze in kas hebben en het geld dat nodig is om de pensioenen te (blijven) betalen. Die dekkingsgraden dalen nu. En dat is nooit een goed teken, bijvoorbeeld als het gaat om de mogelijkheden van pensioenfondsen om de pensioenen te verhogen (te indexeren). Die mogelijkheden zijn op zich, mede dankzij een stevige lobby van de Koepel Gepensioneerden, in de aanloop naar het nieuwe pensioenstelsel vergroot. Maar of dat bij aanhoudende koersverliezen op de beurs voldoende is om de pensioenen ook komend jaar weer te verhogen is de vraag.
Een andere vraag is wat alle uit Amerika overgewaaide onrust op de financiële markten doet met de zogenaamde ‘invaarbonus’. Dat is de verhoging van hun pensioen die veel gepensioneerden op het moment van overstappen naar een nieuwe pensioenregeling naar verwachting tegemoet kunnen zien. Als er op het moment van dat overstappen minder geld in de pensioenpot zit, wordt die invaarbonus normaal gesproken kleiner. Onder het huidige pensioenstelsel leidde de wereldwijze beurscrash na de bankencrisis dik vijftien jaar geleden voor honderdduizenden gepensioneerden tot een verlaging van hun pensioen. Zo leverden bijvoorbeeld gepensioneerden in de metaalsector destijds zo’n 7% van hun pensioen in. Over wat de gevolgen van zo’n crash in het nieuwe pensioenstelsel zijn, zijn de meningen verdeeld.
Enerzijds gaan pensioenen meer ‘met de beurzen meebewegen’, anderzijds wordt voor gepensioneerden straks een solidariteitsreserve gevormd om klappen te kunnen opvangen en kunnen schokken over meerdere jaren worden uitgesmeerd. Bovendien wordt voor gepensioneerden
straks minder risicovol belegd.
Tenslotte: in de transitieplannen die per pensioenfonds in de aanloop naar een nieuwe pensioenregeling zijn gemaakt, is rekening gehouden met verschillende scenario’s. Ook met scenario’s waarin de beurzen een duikvlucht nemen. In het uiterste geval moet een ander (gunstiger)
‘overstapmoment’ worden gekozen. Als sociale partners (vakbonden en werkgevers) met elkaar om tafel moeten om te kijken of hun transitieplan moet worden aangepast en dat ook daadwerkelijk van plan zijn, zullen ze daar in het kader van het in de nieuwe Pensioenwet neergelegde hoorrecht verenigingen van gepensioneerden opnieuw bij moeten betrekken. Die toezegging deed de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid na aandringen van de Koepel Gepensioneerden al eerder.
Wilt u op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen op pensioengebied en vindt u het belangrijk dat de belangen van gepensioneerden zo goed mogelijk worden behartigd? Word dan lid van een van de verenigingen van gepensioneerden of lokale seniorenverenigingen die zijn
aangesloten bij de Koepel Gepensioneerden.
U vindt ze op koepelgepensioneerden.nl/ledenwerfactie
