Boze brief naar De Nederlandsche Bank

De Nederlandsche Bank (DNB) houdt van oudsher toezicht op banken en verzekeraars, maar doet dat ook op pensioenfondsen. Dat toezicht wordt dus ook uitgeoefend op de overgang naar nieuwe pensioenregelingen waar de meeste pensioenfondsen nu middenin zitten. Die overgang vloeit voort uit de in 2023 totstandgekomen nieuwe Pensioenwet, de Wet Toekomst Pensioenen.

Bij die overgang moet bijvoorbeeld het vermogen dat in pensioenfondsen zit (zo rond de 1500 miljard euro) ‘op evenwichtige wijze’ worden verdeeld onder alle deelnemers, van piepjong tot stokoud. Het is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van pensioenfondsen om die evenwichtigheid vorm te geven. En het is de taak van DNB om daarop toe te zien.

Dat er toezicht is, is goed natuurlijk: het gaat om miljarden euro’s van miljoenen mensen. Maar steeds vaker ontvangt de Koepel Gepensioneerden signalen over de wel erg dominante opstelling van DNB. Signalen van verenigingen van gepensioneerden die lid zijn van de Koepel, maar ook van pensioenfondsbestuurders, externe adviseurs van pensioenfondsen, vertegenwoordigers van sociale partners (vakbonden en werkgevers) en medewerkers van uitvoeringsorganisaties. Signalen met een duidelijke rode draad: DNB legt haar uitleg van de nieuwe Pensioenwet dwingend op aan pensioenfondsen.

En dat is problematisch. Want daarmee wordt ingegrepen in de beleidsruimte die pensioenfondsbesturen op basis van de wet hebben om, uiteraard binnen de kaders van die wet, eigen afwegingen te maken die passen bij de karakteristieken van het eigen fonds en zijn deelnemers. Dat klemt te meer nu pensioenfondsen voor het zogenaamde ‘invaren’ de toestemming van DNB nodig hebben. Zonder toestemming geen overgang naar een nieuwe regeling. En dat leidt ertoe, zeker wanner er sprake is van tijdsdruk (en dat is bijna altijd het geval), dat pensioenfondsbesturen niet in de positie zijn om een fundamentele discussie met DNB te voeren over de gemaakte keuzes.

Voorzitter John Kerstens van de Koepel Gepensioneerden: ‘Pensioenfondsen voelen zich, geconfronteerd met de opstelling van DNB, gedwongen als eerste met hun ogen te knipperen om het zo maar te zeggen. Men heeft toestemming nodig en kan zich geen uitstel veroorloven. Het is allemaal al complex genoeg en niemand legt graag aan z’n deelnemers uit dat er vertraging optreedt. Bovendien wil geen enkel fonds en geen enkele fondsbestuurder een kruisje van DNB achter z’n naam. Onlangs werd ten overstaan van een van onze lidverenigingen zelfs letterlijk gezegd dat het fonds wel moest toegeven, omdat anders de geplande invaardatum in het gedrang kwam. Dat is niet ok. Daarmee wordt het “een stempeltje van DNB halen” belangrijker dan een zorgvuldige afweging. Ga maar na: pensioenfondsen en sociale partners zijn ervan overtuigd dat de door hen gemaakte keuzes leiden tot een van die eerste gevraagde evenwichtige belangenafweging. Als DNB daar doorheen fietst heeft dat vaak vérstrekkende gevolgen voor de uitkomst van bijvoorbeeld de verdeling van het vermogen bij invaren. Die uitkomst wordt dan dus anders. Het kan niet zo zijn dat die andere uitkomst dan vervolgens zonder blikken of blozen óók evenwichtig wordt genoemd. Dat kán niet waar zijn. Dan neem je jezelf als pensioenfondsbestuurder of vertegenwoordiger van sociale partners niet serieus en DNB te serieus.’

Kerstens vervolgt: ‘Probleem is dat de mede uit de pensioenwereld zelf afkomstige signalen over de houding van DNB zo goed als altijd in een informele setting worden afgegeven; de pensioenwereld zelf voelt zich niet vrij om stevige kritiek te uiten. Men zit in een afhankelijkssituatie. Daarom hebben wij als Koepel Gepensioneerden die handschoen opgepakt. In het belang van deelnemers. En met name in het belang van gepensioneerden, want een andere rode draad in de opstelling van DNB is dat die elke keer opnieuw leidt tot een slechtere uitkomst voor gepensioneerden. Echt elke keer.’

Kerstens verwacht binnenkort een reactie van DNB: ‘Men kent ons daar als een serieuze belangenbehartiger. Een club die niet zomaar wat roept vanaf de zijlijn. Die het zegt als iets goed is, maar de vinger op de zere plek legt als dat nodig is. Zoals nu. Bovendien hebben meerdere spelers in de pensioenwereld die door journalisten met onze kritiek werden geconfronteerd nu toch hardop gezegd dat ze die herkennen én delen.’

Zorgen dat de belangen van gepensioneerden nóg beter worden behartigd? Word dan nu lid van een van de lidverenigingen van de Koepel Gepensioneerden: https://www.koepelgepensioneerden.nl/lid-worden-loont

Schermafbeelding 2025 05 20 141250