Hoe was uw eerste kennismaking? “Ik kwam hem tegen op de sociëteit. Kort erna vroeg hij mij mee naar een gala van zijn dispuut. Inmiddels zijn we 53 jaar getrouwd. Hem ontmoeten, is het beste wat mij ooit is overkomen. Wat dat betreft ben ik echt een zondagskind.”
Dat klinkt als een mooi verhaal. Maar u heeft toch ook lastige en verdrietige tijden gekend? “We hebben zeker mindere periodes gehad. Elco, onze jongste dochter en onze schoonzoon zijn ernstig ziek geweest. Alle drie hebben ze kanker gehad. Gelukkig dat het nu goed gaat met ze. Ik ben heel dankbaar dat we 12 kleinkinderen hebben van wie er helaas 1 heel kort na haar geboorte is overleden. De oudste is 19 jaar en studeert in Enschede en de jongste is 4 jaar. Ze kunnen goed met elkaar opschieten en komen regelmatig op bezoek. Ik hoop dat ze stabiele mensen blijven en goed met teleurstellingen en verdriet leren omgaan, dat ze niet somber worden en opgewekt blijven. Het zijn momenteel onrustige tijden. Ze krijgen het waarschijnlijk moeilijker dan wij het hebben gehad.”
Wanneer is uw liefde voor het tekenen ontstaan? “Tijdens mijn biologiestudie kwam er van alles op de snijtafel. Bijvoorbeeld het darmstelsel van een cavia, de zenuwen van een kikker of de bloedsomloop van een duif. Alles moest heel precies getekend worden. Het waren gewoon stillevens, toen heb ik mijn oog voor detail ontwikkelt. Tekenboeken uit die tijd heb ik trouwens nog steeds en ook die van mijn vader die als plantenkundig ingenieur in Wageningen werd opgeleid. Ik heb na mijn studie tekenles genoten op de Leidse schilderacademie en bij Leny Noyen en Anita Walsmit (Leidse kunstenaressen, red.). En ik volg nog steeds cursussen botanisch tekenen en schilderen in binnen- en buitenland om mijn techniek te verbeteren.”
Wat spreekt u vooral aan in uw werk? “De mix van wetenschap en kunst. Als bioloog kijk ik met een academisch oog naar bloemen en insecten, als schilder geniet ik ervan om de kleuren en de vormen mooi tot in het detail vast te leggen. Toen ik ruim dertig jaar geleden met schilderen begon, proefde ik toch wat wantrouwen. Zo van: dat is de vrouw van de politicus die zo nodig iets creatiefs wil doen. Dat verminderde in de loop van de tijd. Dat ik hiermee heb laten zien dat ik een vak uitoefen en als zelfstandig ondernemer mijn eigen inkomen verdien, daar ben ik best trots op.”
Hoe ziet uw werkdag eruit? “Nadat ik een wasje in de machine heb gedaan, zit ik van tien uur ’s morgens tot vier ’s middags met mijn penselen achter mijn bureau. Mijn atelier ligt op het noorden, het licht is altijd goed en ik heb geen last van schaduwen. De rust en de concentratie die ik daar vind, die bloemen voor mijn neus, het is voor mij een vorm van mediteren. Soms heb ik achtergrondmuziek op, dat kan heel afwisselend zijn van muziekstukken uit de Matthäus Passion tot aan werk van Freddie Mercury. Geen radio, dat haalt mij uit mijn concentratie. Eind van de middag ga ik vaak samen met Elco wandelen of nog wat boodschappen doen.”
Welke bloem is voor u favoriet om te schilderen? “Pioenrozen en blauweregen zijn altijd zo ontzettend mooi om te schilderen. Maar een bloem die past bij het jaargetij is mijn belangrijkste inspiratiebron. Voor mijn bijdragen aan kalenders en agenda’s zoek ik elke maand naar bloemen die op dat moment bloeien. Dat houdt de kalenders actueel en geeft mij houvast en ritme. Ook vind ik het boeiend om de stappen van een bloeiproces vast te leggen. Van een bloem in de knop tot een uitbundige bloem in bloei. Het is allemaal de schoonheid van de natuur.”
Hoe blijft u fit en vitaal? Ik zit steeds in dezelfde houding te werken en begin al wat krom te groeien. Ik probeer tussendoor de oefeningen te doen van Nederland in Beweging van Omroep MAX om zo een beetje soepel te blijven.”
Wanneer Elco u zou moeten omschrijven? “Moeilijk, om dat voor hem te zeggen. Ik denk dat hij zou zeggen: geïnteresseerd in de ander, emotioneel en creatief. En erg detaillistisch in tegenstelling tot hem, hij is meer van de grote lijnen.”
Wilt u nog iets meegeven aan de lezers? “Probeer aandacht te schenken aan de medemens. Blijf geïnteresseerd in de ander. We leven tegenwoordig zo individualistisch.”
Wat doet u hier zelf aan? “Ik probeer zeker een steentje bij te dragen. Ik was jaren ambassadeur voor SOS Kinderdorpen en nu nog voor het Ronald McDonald Kinderfondshuis in Leiden en ik zit in het Comite van Aanbeveling voor het Nationaal Ouderenfonds. In december hebben we nog een prachtig kerstconcert in het Koninklijk Concertgebouw in Amsterdam georganiseerd voor eenzame ouderen. Zo ontzettend fijn om te doen.”
Ik interview u nu. Wie zou u nog wel eens willen interviewen? Janneke denkt even na. “Een collega van mij: Marjolein Bastin. Ik zou het heel leuk vinden om met haar over ons werk te praten. Ik zou haar willen vragen: welke penselen en welk papier zij gebruikt. Zij illustreerde voor het tijdschrift Libelle en ik voor Margriet. Zij is internationaal ook erg bekend, maar wat we gemeen hebben, is onze liefde voor de natuur.”
Hoe ervaart u het ouder worden? “Eigenlijk is het een hele fijne periode. Ik hoef niet meer zo veel. Gezond zijn en blijven is natuurlijk wel heel belangrijk. Ik ben in de herfst van mijn leven en in de natuur is dit de mooiste tijd van het jaar. De zon is dan niet meer zo hard en de natuur wordt milder en zachter. Ik hoop nog lang te blijven werken en toch steeds beter te worden. Er is veel om dankbaar voor te zijn: zoals onze lieve kleinkinderen en dat we mogen wonen in een mooi en fijn huis. Elco en ik proberen elke dag te genieten. Alles wat er nu nog komt is extra.”
Wie is Janneke?
Janneke Brinkman-Salentijn (Meppel, 1 maart 1948) groeide op in Emmeloord. Daar speelde ze graag in de natuur. Na haar HBS-B diploma voltooide ze een studie biologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In 1971 trouwt ze met Elco Brinkman en samen krijgen ze een zoon en twee dochters. Enkele jaren na haar afstuderen gaf ze les aan een middelbare school. Haar eerste expositie, in 1987 in Den Haag, en een verzoek van een uitgever om een agenda van haar bloemenaquarellen te voorzien, brengen haar loopbaan in een stroomversnelling. Tegenwoordig bereikt haar werk een groot publiek, mede doordat het wordt toegepast op de meest uiteenlopende producten, zoals serviezen, agenda’s, kalenders, postzegels, bad- en bedtextiel. Ook heeft Janneke vele jaren columns geschreven en geïllustreerd voor het magazine Margriet. Sinds eind 2015 heeft ze nu een maandelijkse eigen rubriek in het MAX Magazine. Om haar techniek nog verder te verbeteren volgt ze regelmatig lessen “botanical painting” bij Anne Marie Evans in Engeland. Janneke en Elco wonen in Leiden.